Nâzım Hikmet Ran

Şair, Politikacı, Denemeci, Romancı, Sinemacı, Tiyatro Yazarı, Tarihçi, Ressam Nâzım Hikmet Ran, 1902'de doğdu, 1963'de vefât etti.
Nâzım Hikmet Ran, Osmanlı'nın son yıllarında, askerî eğitim aldı, Bahriye Okulu'nda okudu, daha sonra, Sovyet İhtilâli'nin, Anadolu'da Mustafa Kemal Paşa Liderliğinde Millî Kurtuluş Hareketi'nin başlaması ile, önce Anadolu'ya, sonra da, Moskova'ya geçti. Nâzım Hikmet Ran, bir süre, Bakû'de, Azerbaycan'da kalmıştı.
Nâzım Hikmet Ran, ilk şiirlerini Bahriye Okulu'nda okurken yazmış, yayınlamıştı.
Nâzım Hikmet Ran'ın annesi Celile Hanım, büyük bir Ressam idi, Nâzım Hikmet Ran'ın dedesi İsmail Fazıl Paşa da, büyük bir Komutan'dı, Atatürk'ün de bir öğretmeni, komutanı, çok değer verdiği bir Osmanlı Paşası idi. Nâzım Hikmet Ran da, Atatürk de, Selânik'lilerdi. Selânik, Osmanlı Yenilenmesi'nin merkezi olduğu gibi, Türkçülüğün, Osmanlı Sosyalizmi'nin, Balkan siyasetlerinin merkezi idi.
Nâzım Hikmet Ran'ın dayısı Ali Fuat Paşa, Atatürk'ün, askerî okulda sınıf arkadaşı idi, daha sonra da, Atatürk'ün çevresinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucularından biri olmuş idi. Ali Fuat Paşa, Moskova Büyükelçiliği de yapmıştı.
Nâzım Hikmet Ran, Sovyet İhtilâli'nin ilk yıllarında, Moskova'da yaşamıştı, Başkan Vladimir Lenin'in çevresinden bir sürü Sovyet Lider, Sovyet Sanatçılar, Sovyet Bilim Adamları, Nâzım Hikmet Ran'a öğretmenlik, yoldaşlık yaptılar. Nâzım Hikmet Ran, Moskova'da, KUTV'da, Doğu Emekçileri Komünist Üniversitesi'nde okudu, Tarihçi Şevket Süreyyâ Aydemir de, Moskova'da, Nâzım Hikmet Ran'ın çevresinde idiler.
Nâzım Hikmet Ran, 1924'de, Başkan Vladimir Lenin'in vefâtının ardından, Türkiye'ye gelmeyi kararlaştırmış, önce Azerbaycan'a geçmiş idi. daha sonra, Gürcistan'a, Batum'a geçti, Batum'dan Hopa'ya geldi.
Nâzım Hikmet Ran, 1925'de, artık bir çok insanın bildiği usta bir Şair'di. Atatürk, Nâzım Hikmet Ran'ı destekledi, manevî evlâdı gibi korudu, 1925'den 1938'e, Nâzım Hikmet Ran'ın Türkiye'de kalmasının koşullarını yarattı. ama, Atatürk, 1938'de vefât ederken, Nâzım Hikmet Ran da, büyük bir kriz yaşadı, İkinci Dünya Savaşı'nın başlayacağını da hissedince, bir siyasî dava nedeni ile, cezaevi'nde kaldı, 12 yıl.
Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, Nâzım Hikmet Ran'ı, Cumhurbaşkanlığı süresinde destekledi, cezaevi'nde sıhhâtini korumasına yardım etti, kitaplar yazmasında, kitaplar yayınlanmasında, İsmet İnönü'nün de yardımları vardır. 1950'de, Demokrat Parti Hükümeti ilân edilince, Nâzım Hikmet Ran, özel bir af yasası ile serbest kaldı. bir süre sonra da, Moskova'ya taşındı, Şair Nâzım Hikmet Ran.
Nâzım Hikmet Ran, Atatürk'ün Cumhurbaşkanlığı sırasında, kitaplar yayınladı, oyunlarını sahneledi, Muhsin Ertuğrul ile sinema filmleri yaptı, siyasî faâliyetler yaptı, ama, daha çok, Atatürk'ün yaptığı Devrimler'i, getirdiği yenilikleri, Türk Halkı'na anlatma ödevini yaptı, Devrimler'in uygulanmasında, Nâzım Hikmet Ran'ın da çabaları vardır.
Nâzım Hikmet Ran, Fransızca, Rusça, Osmanlıca, İngilizce, Almanca gibi dilleri bilmekteydi. Tolstoy'dan çeviriler yapmıştı, Nâzım Hikmet Ran.
Nâzım Hikmet Ran, "Memleketimden İnsan Manzaraları", "Benerci Kendini Niçin Öldürdü?", "Şeyh Bedreddin Destanı", "Yaşamak Güzel Şey Be Kardeşim!", "Ocak", "Kafatası", "Ferhat ile Şirin", "Alman Irkçılığı", "Yusuf ile Menofis", "Kadınların İsyanı", "Sevdalı Bulut", "Saman Sarısı", "İvan İvanoviç Var mıydı, Yok muydu?" gibi eserler yazdı, yayınladı.
Nâzım Hikmet Ran, Dünya Barış Konseyi'nin Dünya Barış Ödülü'nü, 1951'de almıştı. Pablo Neruda, Louis Aragon, Nicolas Guillen, Anna Seghers gibi büyük Şairler, Yazarlar ile Nâzım Hikmet Ran da ödüllendirilmiş idi.
Nâzım Hikmet Ran, 1950'den 1963'e, Moskova'da yaşadı. bu sürede, dünya'nın farklı ülkelerine, kentlerine geziler yaptı. Tokyo, Kahire, Havana, Berlin, Paris, Prag, Budapeşte, Sofya, Tanganika, Bakû, Taşkent, Roma, Nâzım Hikmet Ran'ın ziyâret ettiği bazı yerlerdir.
Nâzım Hikmet Ran'ın eserleri, 25 kadar dil'de yayınlanmıştı.
Nâzım Hikmet Ran, 1963'de, bir enfarktüs krizi ile, Sovyetler Birliği yurttaşı olarak, Moskova'da vefât etmiş idi.
SİNAN ÖNER