Kemal Tahir

Romancı Kemal Tahir, 1910'da doğmuş, yazarlığa Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında, Atatürk'ün Cumhurbaşkanlığı sırasında başlamıştı. Kemal Tahir, polisiye romanlar, siyasî romanlar, gazetelerde tefrikâ edilmesi amacı ile romanlar yazmış, Nâzım Hikmet Ran'ın çevresinde yazarlığını sürdürürken, 1938'de, Atatürk'ün vefâtının ardından büyük bir siyasî dava'da yargılanmış, on yıl kadar cezaevinde kalmıştı. Kemal Tahir, cezaevi yıllarında romanlar yazdı, "Kelleci Memet"i, "Yediçınar Yaylası"nı, "Köyün Kamburu"nu yazdı.
Kemal Tahir'in yazdığı romanlar arasında, "Devlet Ana", "Esir Şehrin Mahpusu", "Esir Şehrin İnsanları", "Bozkırdaki Çekirdek", "Kurt Kanunu" vardır.
Kemal Tahir'in romanlarının çoğu sinema'ya uyarlanmış, "Yorgun Savaşçı"yı, "Karılar Koğuşu"nu Halit Refiğ yönetmiş, Kemal Tahir'in edebî gücü, sinema'da anlam kazanmıştı.
Nâzım Hikmet Ran, Kemal Tahir'i desteklemiş, Kemal Tahir'e yazdığı mektupları, Bilgi Yayınevi'nde Kemal Tahir yayınlamıştı.
Kemal Tahir, Batı romanının özelliklerini genç yaşta öğrenmiş, Balzac, Stendhal, Hugo, Tolstoy gibi yazarların yazdıklarını tartışmış, Türkçe'de büyük bir roman deneyimi yaşanmasına liderlik yapmıştı.
Kemal Tahir'in etkilediği yazarlar arasında, Orhan Kemal, Yaşar Kemal Göğceli, Fakir Baykurt, Talip Apaydın, Attilâ İlhan, Vedat Türkali, Oğuz Atay, Orhan Pamuk gibi iyi yazarlar vardır.
Kemal Tahir'in notları, denemeleri, yazarlığı ile ilgili tartışmaları, Bağlam Yayınları'nda yayınlanmıştı.
Kemal Tahir, Türkçe'nin tüm güçlerini, özelliklerini romanlarında uygulamış bir yazardı.
Kemal Tahir'in tarihçiliğimize de katkıları vardır, romanlarının çoğunda tarih romanı tekniklerini ya da hassasiyetlerini uygulamıştı Kemal Tahir. Kemal Tahir, Selçuklu Devletleri Tarihi, Osmanlı Devleti Tarihi, Bizans Devleti Tarihi, İslâm Tasavvufu Tarihi gibi tarih alanlarında notlar almış, yazmış, romanlarında bu tarih alanlarının sorunlarını, konularını tartışmıştı.
Kemal Tahir, köy gerçeklerini romanlaştırmış, "Köy Romanı Akımı"na esin kaynağı olmuştur. Kemal Tahir'in Anadolu köylerine meraklanması, romancılığımız açısından da, siyasetimiz açısından da ilginç bir deneyim olmuştur. Kemal Tahir'in etkilediği siyasetçiler arasında, İsmet İnönü, Süleyman Demirel, Celâl Bayar, Mustafa Bülent Ecevit, Mehmet Ali Aybar, Alparslan Türkeş, Behice Boran vardır. Kemal Tahir, siyasetin köy gerçeklerini anlamadan yenileşemeyeceğini yazmış bir yazardı.
Kemal Tahir, Asya Tarihi ile ilgili de tezler yazmış ya da bu alanda yapılan tartışmalara katkılar yapmış bir yazardı.
Kemal Tahir, Fransız, Rus, Türk Tarihleri alanında uzmanlaşmış bir romancı idi.
SİNAN ÖNER

Mustafa Suphi

Mustafa Suphi, Osmanlı Sosyalizmi'nin, Türkçü Hareket'in liderlerinden biri idi, 1. Dünya Savaşı sırasında, Sovyet Devrimi'ne yardımcı olmak amacı ile Rusya'ya gitmiş, Moskova'da, Sovyetler Birliği'nin ilk Cumhurbaşkanı Vladimir Lenin ile mesâi yapmış, Türkiye Komünist Fırkası'nı, 10 Eylül 1920'de ilân etmiş, Türk Kızılordusu'nu kurmuş, Komünist Enternasyonal'de yöneticilik yapmış, Komintern'in Azerbaycan'ın başkenti Bakû'de yaptığı 1. Doğu Halkları Kurultayı'nda yer almış, Türkiye'deki Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti'ne, Mustafa Kemal Paşa'ya yardımcı olmak amacı ile Anadolu'da teşkilâtlanmış, Ocak 1921'de Anadolu'ya geçmiş, Erzurum'da Kâzım Karabekir Paşa tarafından törenlerle karşılanmış, Trabzon'da, Türkiye Komünist Fırkası Yöneticileri ile kaybolmuş idi.
Mustafa Suphi, bir iktisâtçı idi, Osmanlı Devleti'nin yaşadığı iktisâdî krizleri incelemiş, çözüm yolları, iktisâdî siyaset seçenekleri aramış, bu yönde bilim adamı olarak ödevlerini yapmış, makaleler yayınlamıştı.
Mustafa Suphi, Türkçülüğün kurucu liderlerinden biriydi, Türkçü Sosyalizm, ya da Türkçü Marxizm, Mustafa Suphi'nin kişiliğinde çeşitli anlamlar kazanmış, İttihât ve Terâkki Hükümeti sırasında yapılan iktisât reformlarında, Mustafa Suphi de liderlik yapmıştı.
Mustafa Suphi, bir süre Sinop'ta cezaevinde kalmış, Osmanlı Devleti'nin yıkılış sürecinde, Rusya'ya gitmiş, Rusya'da, binlerce belge üretmiş, Sovyetler'in saygın liderlerinden biri olmuştur. Vladimir Lenin'in çok güvendiği Türk Marxistleri'nden biri idi, Mustafa Suphi. Mustafa Suphi, Azerî Lider Neriman Nerimanov, Sultan Galiyef, Enver Paşa, Mustafa Kemal Paşa, Ethem Nejat, Doktor Şefik Hüsnü, Profesör Sadrettin Celâl Antel gibi saygın Marxist liderler ile uzun süreler mesâi yaptı, işbirliği yaptı, çeşitli teşkilâtlarda yöneticilik yaptı.
Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasında, Mustafa Suphi'nin katkıları da hatırlanır, hatırlanmalıdır.
SİNAN ÖNER